Verplichte werken ONFK 2019

De verplichte werken voor de Open Nederlandse Fanfare Kampioenschappen zijn door de organisatie van de ONFK in samenspraak met het Repertoire Informatie Centrum vastgesteld. De keuze is gevallen op de volgende werken: 

5e divisie Kaap Hoorn – Hans van der Heide 

4e divisie Tempus Fugit – Eric Swiggers 

3e divisie Uxor Maris – Jan Bosveld 

2e divisie Shapes – Harrie Janssen 

1e divisie In Other Words – Marco Pütz 

Kaap Hoorn geeft een impressie van een zeereis rond het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika. Kaap Hoorn is vernoemd naar de stad Hoorn in de provincie Noord-Holland, Nederland en ligt in Chili. Voor Kaap Hoorn is er geen continentaal plat om de stromingen af te zwakken. De winden die rond Antarctica cirkelen kunnen stormen veroorzaken met golven die meer dan twintig meter hoog worden. 

De muziek van 'Kaap Hoorn' is niet echt programmatisch te noemen, maar in grote lijnen geeft het een indruk van de grootsheid van de natuur, het kabbelende water en de tocht over zee. Alles lijkt letterlijk en figuurlijk voor de wind te gaan, tot er een storm de kop opsteekt. Het slot geeft hoop op een goede afloop. 

Tempus Fugit werd gecomponeerd In opdracht van Stichting Frysk Fanfare Festival voor de Open Nederlandse Fanfare Kampioenschappen 2019. De titel is ontleend aan een uitspraak van de Romeinse dichter Vergilius en betekent ‘De tijd vliegt’. 

De tijd wordt in de compositie tot uitdrukking gebracht door een tikkende klok. Het Carpe Diem, Pluk de dag, is de boodschap die de componist de luisteraar meegeeft. Maar onze snelle, hectische maatschappij geeft ons een opgejaagd gevoel. Dit Allegro agitato wordt onderbroken door een luchtig wals thema, een poging te ontsnappen aan de hectiek en gejaagdheid. Uiteindelijk wordt de rust gevonden en eindigt de compositie zoals het begon, met een tikkende klok die niet stopt: de tijd staat nooit stil. 

Uxor maris is latijn en staat voor “vrouw van de zee”.  De compositie beschrijft een noodlottig verhaal over een zeemeermin die na een storm haar leven op het droge leidt. Het werk bestaat uit een zevental episoden; het noodlot, de jacht, op het droge, het menselijk bestaan, de spinnende meermin, heimwee en het sterfbed. Het getal zeven is een heilig getal. Zeven staat in de bijbel voor compleetheid, het geeft aan dat iets af is of dat iets in ieder geval niet erger kan worden. Op het verhaal van de meermin is beide van toepassing. Lied 418 uit de Liedbundel ligt voor een groot gedeelte ten grondslag aan dit werk en is op het hoogtepunt in zijn oorspronkelijke vorm te beluisteren. Een bijzondere rol is weggelegd voor de trombone in een sfeervolle cadens.

Shapes werd geschreven in opdracht van de gemeente Smallingerland en de Stichting Frysk Fanfare Festival. Uitgangspunt voor deze compositie is de kunstbeweging De Stijl die honderd jaar geleden werd opgericht en ook in Drachten, haar sporen heeft nagelaten. 

De compositie van Harry Janssen bestaat uit 3 delen waarbij telkens een kunstenaar uit deze beweging centraal staat. Het eerste deel is gebaseerd op een van de late werken van Piet Mondriaan “New York Boogie Woogie”. Dit schilderij is in de compositie vertaalt in syncopische ritmes, hoekige thematiek en muzikale contrasten. De levenslustige “American way of life” kenmerkt dit deel. Theo van Doesburg met zijn “Composition in Black and White” diende als inspiratiebron voor het middendeel. In de compositie wordt dit schilderij vertaald naar een afwisseling van heldere en donkere klankkleuren. Het derde en laatste deel is gebaseerd op de poster ‘Versla de Witten met de Rode Wig’ van de Russische schilder El Lissitzky.  Een kort ritmisch motief bestaande uit 2 noten, afgewisseld door onheilspellende klanken in de gedempte Trombones geven de dynamiek en dreiging weer die van deze afbeelding uitgaat. Deze dreiging mondt uit in een triomfmars die de afbeelding op een meer abstract niveau interpreteert en symbool staat voor het goede dat het kwade uiteindelijk overwint. 

In Other Words is een aantrekkelijke en kleurrijke compositie van Marco Pütz. Deze Luxemburgse componist voegt bijna altijd iets nieuws toe aan zijn werken. Bij ‘In Other Words’ is dat niet anders en zo ligt de kiem van de compositie in het gebruik van kristallen glazen. Dit wordt door het gebruik van bijzonder slagwerk tot uitdrukking gebracht. Het achterliggende doel ligt in het versmelten van die bijzondere sfeer met het timbre van het fanfareorkest. Er zijn in het werk twee gedeelten waar de glazen een bepalende rol in de totaalklank vervullen. Bijzonder is dat het kristallen instrument niet alleen door slagwerkers worden ‘gespeeld’ maar verspreid in het orkest wat een extra ruimtelijk effect genereert.  De opbouw van het werk is in tegenstelling tot het gebruik van de bijzondere klankschakeringen eerder conventioneel te noemen. De instrumentatie, thematiek, harmonie is herkenbaar en ook de tempi (langzaam, snel, langzaam, snel) onderscheiden de compositie niet noemenswaardig. Het is vooral het klankenpalet dat dit werk zeer bijzonder maakt.

De organisatie is blij dat er wederom uitdagende composities voor de Open Nederlandse Fanfare Kampioenschappen ter beschikking staan. Inschrijven voor de ONFK 2019 is mogelijk vanaf 1 september 2018.